Ἓξ ἡμέρες μετὰ τὴν ὁμολογίαν τοῦ Πέτρου εἰς τὰ μέρη τῆς Καισαρείας Φιλίππου, καὶ μετὰ τὴν πρώτη πρόρρησιν τοῦ Πάθους, ὁ Ἰησοῦς παραλαμβάνει τὸν Πέτρον, τὸν Ἰάκωβον καὶ τὸν Ἰωάννην καὶ τοὺς ἀνεβάζει σὲ ὑψηλὸν ὄρος κατ’ ἰδίαν. Ἐκεῖ μεταμορφώθηκε ἔμπροσθεν αὐτῶν: τὸ πρόσωπόν Του ἔλαμψεν ὡς ὁ ἥλιος καὶ τὰ ἱμάτιά Του ἐγένετο λευκὰ ὡς τὸ φῶς.
Τὸ νόημα
Ἡ Μεταμόρφωσις δὲν εἶναι μεταβολὴ τοῦ Χριστοῦ, ἀλλὰ μεταβολὴ τῶν μαθητῶν: γιὰ μία στιγμή τοὺς δίδεται ἡ χάρις νὰ δοῦν αὐτὸ ποὺ ἤδη εἶναι. Τὸ φῶς ποὺ ἀκτινοβολεῖ ἀπὸ τὸν Κύριον δὲν εἶναι κτιστὸν φῶς, οὔτε ἁπλὴ φωτεινὴ ἐμφάνιση· εἶναι ἡ ἄκτιστος θεία ἐνέργεια, ἡ δόξα τῆς θεότητος ποὺ προέρχεται ἀπὸ τὸ ἴδιο τὸ σῶμα τοῦ ἐνανθρωπήσαντος Λόγου. Ἡ παρουσία Μωυσέως καὶ Ἠλιοῦ φανερώνει ὅτι ὁ Χριστὸς εἶναι ὁ Κύριος τοῦ Νόμου καὶ τῶν Προφητῶν: συνομιλοῦν περὶ τῆς ἐξόδου ποὺ ἔμελλε νὰ πληρώσῃ ἐν Ἱερουσαλήμ. Ἡ νεφέλη ποὺ ἐπισκιάζει εἶναι ἡ ἴδια νεφέλη ποὺ σκίαζε τὴ σκηνὴ τοῦ μαρτυρίου· ἡ φωνὴ τοῦ Πατρός — «οὗτός ἐστιν ὁ Υἱός μου ὁ ἀγαπητός, ἐν ᾧ εὐδόκησα· αὐτοῦ ἀκούετε» — ἐπικυρώνει τὴν θεϊκὴν υἱότητα. Ἡ Μεταμόρφωσις προσφέρεται ὡς προετοιμασία γιὰ τὸν Σταυρόν: γιὰ νὰ μὴν σκανδαλισθοῦν οἱ μαθηταὶ ὅταν δοῦν τὸ Πάθος, βλέπουν πρῶτα τὴν Δόξαν.
Πατερικὲς προσεγγίσεις
Ὁ ἅγιος Γρηγόριος Παλαμᾶς θεμελιώνει στὴν Μεταμόρφωση τὴν διάκριση οὐσίας καὶ ἐνεργειῶν τοῦ Θεοῦ. Τὸ φῶς τοῦ Θαβὼρ εἶναι ἄκτιστον· δι’ αὐτοῦ ὁ ἄνθρωπος μετέχει τοῦ Θεοῦ χωρὶς νὰ καταλύεται ἡ ἀπόλυτος ὑπερβατικότης Του. Ἡ διδασκαλία αὐτὴ ἀποτέλεσε τὸν πυρῆνα τῶν ἡσυχαστικῶν συνόδων τοῦ 14ου αἰῶνος. Ὁ ἱερὸς Χρυσόστομος βλέπει στὴν Μεταμόρφωσιν παιδαγωγικὴ συγκατάβαση: ὁ Κύριος ἐνισχύει τοὺς μαθητὰς πρὸ τοῦ σκανδάλου τοῦ Σταυροῦ. Ὁ ἅγιος Μάξιμος ὁ Ὁμολογητὴς ἑρμηνεύει τὰ λευκὰ ἱμάτια ὡς τὰ ρήματα τῆς Γραφῆς ποὺ καθίστανται διαφανῆ καὶ φωτεινὰ γιὰ ὅσους πλησιάζουν τὸν Λόγον. Ὁ ἅγιος Συμεὼν ὁ Νέος Θεολόγος μαρτυρεῖ ἐκ πείρας τὴν θέαν τοῦ ἀκτίστου φωτὸς ὡς δυνατότητα τῆς παρούσης ζωῆς γιὰ ὅσους καθαρίζουν τὴν καρδίαν.
Ἐφαρμογή
Τὸ φῶς τοῦ Θαβὼρ δὲν εἶναι μόνον ἀνάμνηση παρελθόντος γεγονότος. Εἶναι κλήση: ἡ ἀνθρωπίνη φύση δύναται νὰ μετάσχῃ τῆς δόξης τοῦ Χριστοῦ.