Ὁ ὅσιος Πατὴρ ἡμῶν Ἀντώνιος ὁ Μέγας
Βίος
Ὁ ὅσιος Ἀντώνιος ἐγεννήθη περὶ τὸ 251 εἰς τὴν Κόμαν, χωρίον τῆς Ἄνω Αἰγύπτου παρὰ τὴν Ἡρακλεόπολιν, ἀπὸ εὐσεβεῖς γονεῖς. Σὲ ἡλικίαν περὶ τὰ εἴκοσι ἔτη ἤκουσεν ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ τὸ εὐαγγελικὸν λόγιον «εἰ θέλεις τέλειος εἶναι, πώλησόν σου τὰ ὑπάρχοντα» καὶ διένειμεν ὅλα τὰ ἀγαθά του εἰς τοὺς πτωχούς. Ἀπεσύρθη πρῶτα παρὰ τὸ χωρίον του, κατόπιν εἰς ἐγκαταλελειμμένον φρούριον τῆς Πισπίρ καὶ τέλος, περὶ τὸ 313, εἰς τὸ ὄρος τοῦ Κολζίμ, ὅπου ἔζησε σχεδὸν τεσσαράκοντα ἔτη. Κατῆλθε δὶς εἰς Ἀλεξάνδρειαν — κατὰ τὸν διωγμὸν τοῦ Μαξιμίνου καὶ ἐπὶ τῆς ἀρειανικῆς κρίσεως — ὑπὲρ τῆς ὀρθοδοξίας. Ἐκοιμήθη τὸ 356 σὲ ἡλικίαν περὶ τὰ 105 ἔτη.
Διδασκαλία
Ὁ Ἀντώνιος δὲν ἀφῆκε γραπτὸν θεολογικὸν σύστημα — ἀφῆκε ζῶσαν παράδοσιν. Σώζονται ἀποφθέγματα ἀποδιδόμενα εἰς αὐτὸν εἰς τὸ «Γεροντικόν», ὡς καὶ ἑπτὰ ἐπιστολαὶ μὲ βαθεῖαν πνευματικὴν διδασκαλίαν. Παρέδωκεν τὴν ἀρχὴν ὅτι ἐκ τοῦ πλησίον ἐξαρτᾶται ἡ ζωὴ καὶ ὁ θάνατος τοῦ μοναχοῦ. Διηγήσεις περὶ τῶν δαιμονικῶν πειρασμῶν του καὶ τῆς νίκης ἐπ’ αὐτῶν διὰ τοῦ ὀνόματος τοῦ Χριστοῦ ἐνέπνευσαν χιλιάδας μοναχούς.
Σημασία
Ὁ «Βίος Ἀντωνίου» ποὺ συνέγραψε ὁ ἅγιος Ἀθανάσιος μετέφερε τὴν φήμην τοῦ ὁσίου εἰς ὁλόκληρον τὸν χριστιανικὸν κόσμον καὶ ἐνεθάρρυνε ἀναρίθμητες κλήσεις πρὸς τὸν μοναχικὸν βίον. Ἀναγνωρίζεται ὡς ὁ πατὴρ τῶν ἀσκητῶν.