Ὁ ὅσιος Πατὴρ ἡμῶν Μᾶρκος ὁ Ἀσκητής

Βίος

Ὁ ὅσιος Μᾶρκος ἔζησε εἰς τὴν Αἴγυπτον κατὰ τὰς ἀρχὰς τοῦ ε΄ αἰῶνος· αἱ ἀκριβεῖς χρονολογίαι τοῦ βίου του παραμένουν ἀβέβαιαι. Κατὰ τὴν παράδοσιν ἐμαθήτευσε παρὰ τῷ ἁγίῳ Ἰωάννῃ τῷ Χρυσοστόμῳ καὶ ἀκολούθως ἀπεσύρθη εἰς τὴν ἔρημον τῆς Αἰγύπτου, ὅπου ἔζησε ἀσκητικῶς ἐπὶ δεκαετίας. Λέγεται ὅτι ἐχειροτονήθη ἱερεύς, ἀλλὰ δὲν ἀνέλαβε ποτὲ ἐνορίαν, παραμένων μοναχὸς ἕως τέλους τοῦ βίου του.

Διδασκαλία

Σώζονται ἕνδεκα ἀσκητικαὶ πραγματεῖαι του, ἐκ τῶν ὁποίων αἱ σπουδαιότεραι εἶναι: «Περὶ νόμου πνευματικοῦ», «Περὶ τῶν οἰομένων ἐξ ἔργων δικαιοῦσθαι», «Πρὸς Νικόλαον τὸν μοναχόν», «Περὶ μετανοίας». Διδάσκει ὅτι ὁ ἄνθρωπος δικαιοῦται οὐχὶ ἐξ ἔργων ἀλλὰ ἐκ πίστεως καὶ χάριτος, καὶ ὅτι τὰ ἀγαθὰ ἔργα εἶναι καρποὶ τῆς χάριτος καὶ ὄχι ἀφορμαὶ καυχήσεως. Ἀναπτύσσει τὴν θεολογίαν τῆς διαρκοῦς μετανοίας: ἀκόμη καὶ ὁ ἀναμάρτητος, παρατηρεῖ, παραμένει ὀφειλέτης τοῦ Θεοῦ ἁπλῶς ἐπειδὴ ἔλαβε τὸ δῶρον τῆς ζωῆς. Καταπολεμᾷ τὸν ἐσωτερικὸν φαρισαϊσμὸν μὲ ἀκρίβειαν διακρίσεως.

Σημασία

Ἡ διδασκαλία τοῦ ὁσίου Μάρκου περὶ τῆς συνεργίας πίστεως καὶ ἔργων, χάριτος καὶ ἐλευθερίας, ἀποτελεῖ θεμελιώδη ὀρθόδοξον ἀπάντησιν τόσον στὸν ἠθικισμὸν ὅσον καὶ στὴν παθητικὴν ἀντίληψιν τῆς σωτηρίας.