Ὁ ἐν ἁγίοις Πατὴρ ἡμῶν Μᾶρκος ὁ Εὐγενικός, Μητροπολίτης Ἐφέσου

Βίος

Ὁ ἅγιος Μᾶρκος Εὐγενικὸς ἐγεννήθη τὸ 1392 ἐν Κωνσταντινουπόλει ἀπὸ οἰκογένειαν ἱερέων. Ἐσπούδασε φιλοσοφίαν καὶ θεολογίαν παρὰ τοὺς γνωστοὺς διδασκάλους τῆς ἐποχῆς. Ἀκολουθήσας τὴν ὁδὸν τοῦ μοναχισμοῦ, ἐνεδύθη τὸ σχῆμα εἰς τὴν Μονὴν τῆς Ἀντιγόνης. Τὸ 1437 ἐχειροτονήθη μητροπολίτης Ἐφέσου διὰ νὰ ἐκπροσωπήσῃ τὴν Ἐκκλησίαν εἰς τὴν Σύνοδον Φερράρας-Φλωρεντίας. Ἐπέστρεψε εἰς Κωνσταντινούπολιν τὸ 1440 καὶ ἔζησε τὰ ὑπόλοιπα ἔτη ἀκαταπαύστως, στηρίζων τοὺς ὀρθοδόξους τοὺς ἀνθισταμένους εἰς τὴν ψευδοένωσιν. Ἐκοιμήθη τὸ 1444.

Διδασκαλία

Τὰ ἔργα του εἶναι κυρίως τὰ συγγράμματα ποὺ συνέθεσε ἐν τῇ Συνόδῳ καὶ μετὰ ταύτην: «Λόγος πρὸς τοὺς Λατίνους» περὶ τοῦ Filioque, «Περὶ τοῦ Σώματος καὶ τοῦ Αἵματος τοῦ Χριστοῦ» περὶ τῆς ἀζύμης ἐνστάσεως, «Συλλογιστικὰ Κεφάλαια κατὰ Λατίνων». Διετύπωσε σαφέστατα τὰς ὀρθοδόξους θέσεις περὶ τῆς ἐκπορεύσεως τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, τῆς ἐπικλήσεως κατὰ τὴν Εὐχαριστίαν, τοῦ καθαρτηρίου πυρός. Ἠρνήθη σταθερῶς νὰ ὑπογράψῃ τὸν ὅρον τῆς Φλωρεντίας, παρὰ τὰς πιέσεις τοῦ αὐτοκράτορος Ἰωάννου Η΄.

Σημασία

Ὁ ἅγιος Μᾶρκος ἐσφράγισε τὴν ἐλευθερίαν τοῦ ὀρθοδόξου συνειδότος ἀπὸ πολιτικὰς πιέσεις. Ἡ ὑπογραφή του ἔλειπεν ἀπὸ τοὺς ὅρους τῆς ψευδοενώσεως — γεγονὸς ποὺ ἀκύρωσε de facto τὴν ἀναγνώρισίν της ἀπὸ τὸν ὀρθόδοξον λαόν.