Ὁ ἐν ἁγίοις Πατὴρ ἡμῶν Μάξιμος ὁ Ὁμολογητής

Βίος

Ὁ ἅγιος Μάξιμος ἐγεννήθη περὶ τὸ 580 ἐν Κωνσταντινουπόλει ἀπὸ ἀριστοκρατικὴν οἰκογένειαν. Ὑπηρέτησε ὡς πρωτοασηκρῆτις, ἀνώτερος γραμματεὺς τῆς αὐτοκρατορικῆς αὐλῆς τοῦ Ἡρακλείου, ἀλλὰ περὶ τὸ 614 παρῃτήθη καὶ ἔγινε μοναχός. Διωκόμενος ὑπὸ τῆς περσικῆς εἰσβολῆς μετέβη ἐν συνεχείᾳ εἰς τὴν Ἀφρικὴν καὶ ἐκεῖ ἀνέλαβε τὸν ἀγῶνα κατὰ τοῦ μονοθελητισμοῦ. Συνελήφθη ὑπὸ αὐτοκρατορικῶν ἀπεσταλμένων τοῦ Κώνσταντος Β΄ τὸ 653. Μετὰ δύο καταδικαστικὰς δίκας τοῦ ἐκόπη ἡ γλῶσσα καὶ ἡ δεξιὰ χείρ. Ἐτελεύτησεν ἐξόριστος εἰς τὴν Λαζικὴν τὸ 662 σὲ ἡλικίαν 82 ἐτῶν.

Διδασκαλία

Τὸ ἔργον του εἶναι τὸ πλέον φιλοσοφικῶς ὥριμον τῆς ὀρθοδόξου παραδόσεως: «Πρὸς Θαλάσσιον περὶ διαφόρων ἀποριῶν», «Μυσταγωγία», «Περὶ διαφόρων ἀποριῶν τοῦ Διονυσίου καὶ τοῦ Γρηγορίου» (γνωστὰ ὡς Ambigua), «Κεφάλαια περὶ ἀγάπης», «Δογματικὰ καὶ πολεμικὰ ὀπούσκουλα». Διετύπωσε τὴν θεολογίαν τῶν δύο θελημάτων καὶ δύο ἐνεργειῶν εἰς τὸν Χριστόν, ἀνέπτυξε τὴν θεολογίαν τῶν λόγων τῶν ὄντων, τὴν θεολογίαν τοῦ φυσικοῦ θελήματος καὶ τῆς γνωμικῆς ἐλευθερίας, καὶ τὴν χριστοκεντρικὴν κοσμολογίαν. Συνέθεσεν ὅλην τὴν προηγουμένην πατερικὴν παράδοσιν εἰς ἕνα ἑνιαῖον φιλοσοφικὸν σύστημα.

Σημασία

Ἡ θεολογία τοῦ ἁγίου Μαξίμου ἐσφράγισε τὴν Στ΄ Οἰκουμενικὴν Σύνοδον τοῦ 680-681 ποὺ κατεδίκασε ὁριστικῶς τὸν μονοθελητισμόν. Ἀναγνωρίζεται ὡς ὁ μέγιστος βυζαντινὸς θεολόγος καὶ φιλόσοφος.