Ὁ ἐν ἁγίοις Πατὴρ ἡμῶν Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης

Βίος

Ὁ ἅγιος Νικόδημος ἐγεννήθη τὸ 1749 εἰς τὴν Νάξον μὲ τὸ ὄνομα Νικόλαος Καλιβούρτσης. Ἐσπούδασε εἰς τὴν Σμύρνην παρὰ τὸν Ἱερόθεον Βουλισμᾶν. Σὲ ἡλικίαν εἰκοσιὲξ ἐτῶν μετέβη εἰς τὸ Ἅγιον Ὄρος, ἐνεδύθη τὸ μοναχικὸν σχῆμα εἰς τὴν Μονὴν Διονυσίου τὸ 1775 καὶ ἀπέκτησε τὸ ὄνομα Νικόδημος. Ἔζησε αὐστηρῶς ἀσκητικῶς εἰς διάφορα κελλία καὶ σκήτας τοῦ Ἁγίου Ὄρους. Ἐκοιμήθη τὸ 1809 εἰς τὸ κελλίον τῶν Σκουρταίων τῆς Σκήτης τῆς Ἁγίας Ἄννης.

Διδασκαλία

Τὸ ἐκδοτικόν του ἔργον εἶναι ἀπροσμέτρητον: ἡ «Φιλοκαλία τῶν ἱερῶν νηπτικῶν» (Βενετία 1782, ὁμοῦ μετὰ τοῦ Μακαρίου Κορίνθου) — μνημειώδης συλλογὴ νηπτικῶν κειμένων ἀπὸ τὸν δ΄ ἕως τὸν ιε΄ αἰῶνα — τὸ «Πηδάλιον» (1800), ποὺ συγκεντρώνει τοὺς ἱεροὺς κανόνες τῆς Ἐκκλησίας μὲ ἑρμηνείαν, τὸ «Ἑορτοδρόμιον», ἑρμηνεία τῶν δεσποτικῶν καὶ θεομητορικῶν ἑορτῶν, τὰ «Πνευματικὰ Γυμνάσματα», τὸν «Ἀόρατον Πόλεμον» καὶ τὸ «Συμβουλευτικὸν Ἐγχειρίδιον». Ὑπῆρξε διδάσκαλος τῆς συνεχοῦς Θείας Κοινωνίας διὰ τοῦ ἔργου «Περὶ τῆς συνεχοῦς μεταλήψεως» (ὁμοῦ μετὰ τοῦ Μακαρίου).

Σημασία

Ἡ Φιλοκαλία ἐσημείωσε εὐρυτάτην ἀναγέννησιν τῆς ἡσυχαστικῆς παραδόσεως εἰς τοὺς κόλπους τῆς Ὀρθοδοξίας — Ἑλλάδα, Ῥωσία, Σερβία, Ῥουμανία. Ὁ ἅγιος Νικόδημος ἐγεφύρωσε τὴν πατερικὴν μὲ τὴν νεωτέραν ἐποχήν.