Τατιανὸς ὁ Ἀσσύριος, ἀπολογητὴς καὶ μαθητὴς τοῦ Ἁγίου Ἰουστίνου

Βίος

Ὁ Τατιανὸς ἐγεννήθη περὶ τὸ 120 «ἐν τῇ τῶν Ἀσσυρίων γῇ» ἀπὸ ἐθνικὴν οἰκογένειαν. Λαβὼν ἐπιμελῆ ρητορικὴν καὶ φιλοσοφικὴν παιδείαν καὶ περιελθὼν πολλὰς χώρας, προσῆλθεν εἰς τὸν Χριστιανισμὸν ἐν Ῥώμῃ, ὅπου ἐμαθήτευσε παρὰ τῷ ἁγίῳ Ἰουστίνῳ τῷ Μάρτυρι.

Διδασκαλία

Δύο κυρίως ἔργα του εἶναι γνωστά. Ὁ «Πρὸς Ἕλληνας» λόγος, γραφεὶς ἐν ὀρθοδόξῳ ἔτι φρονήματι, ἐλέγχει ὀξέως τὴν εἰδωλολατρίαν καὶ τὴν ματαιότητα τῆς ἑλληνικῆς σοφίας, προβάλλων τὴν ἀρχαιότητα καὶ τὴν ὑπεροχὴν τῆς «βαρβάρου φιλοσοφίας», ἤτοι τῆς κατὰ Χριστὸν ἀληθείας. Συνέταξεν ἐπίσης τὸ «Διατεσσάρων», ἐναρμόνισιν τῶν τεσσάρων Εὐαγγελίων εἰς ἑνιαίαν ἀφήγησιν, ἥτις εὐρέως ἐχρησιμοποιήθη εἰς τὴν συριακὴν Ἐκκλησίαν· τὸ ἔργον τοῦτο δὲν σώζεται εἰς τὴν ἑλληνικήν.

Ἡ μεταγενεστέρα παρέκκλισις

Μετὰ τὸ μαρτύριον τοῦ διδασκάλου του Ἰουστίνου, ὁ Τατιανὸς ἀπεμακρύνθη τῆς Ἐκκλησίας καὶ κατέληξεν εἰς τὸν ἐγκρατισμόν, διδάσκων τὴν ἀπόλυτον ἀποχὴν ἀπὸ τοῦ γάμου, τοῦ οἴνου καὶ τῶν ἐμψύχων ὡς αὐτῶν καθ’ ἑαυτὰ πονηρῶν — ἀπόψεις τὰς ὁποίας ἡ Ἐκκλησία δὲν ἐνέκρινε. Διὰ τοῦτο δὲν συγκαταλέγεται μεταξὺ τῶν ἁγίων Πατέρων· τὸ ἔργον του ὅμως τῆς ὀρθοδόξου περιόδου παραμένει σημαντικὸν διὰ τὴν ἱστορίαν τῆς πρωίμου ἀπολογητικῆς.

Τὸ κείμενον

Στὸ πρωτότυπον: Πρὸς Ἕλληνας — ὁ ἀπολογητικὸς λόγος τῆς ὀρθοδόξου περιόδου του, εἰς τὴν ἀρχαίαν ἑλληνικήν, μὲ περίληψιν. Τὸ «Διατεσσάρων» δὲν σώζεται εἰς τὴν ἑλληνικήν.