Προσευχὴ τοῦ Ἁγίου Ἐφραὶμ τοῦ Σύρου

Κύριε καὶ Δέσποτα τῆς ζωῆς μου,

πνεῦμα ἀργίας, περιεργίας, φιλαρχίας καὶ ἀργολογίας μή μοι δῷς. (μετάνοια)

Πνεῦμα δὲ σωφροσύνης, ταπεινοφροσύνης, ὑπομονῆς καὶ ἀγάπης

χάρισαί μοι τῷ σῷ δούλῳ. (μετάνοια)

Ναί, Κύριε Βασιλεῦ,

δώρησαί μοι τοῦ ὁρᾶν τὰ ἐμὰ πταίσματα καὶ μὴ κατακρίνειν τὸν ἀδελφόν μου,

ὅτι εὐλογητὸς εἶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν. (μετάνοια)

Ἡ κορυφαία προσευχὴ τῆς Μ. Σαρακοστῆς, συντεθεῖσα ἀπὸ τὸν Ἅγ. Ἐφραὶμ τὸν Σύρο τὸν 4ο αἰώνα. Ἀπαγγέλλεται σὲ ὅλες τὶς ἀκολουθίες τοῦ νυχθημέρου τὶς καθημερινὲς τῆς Σαρακοστῆς, μὲ τρεῖς μεγάλες μετάνοιες (μία μετὰ ἀπὸ κάθε στροφὴ) καὶ δώδεκα μικρὲς μετὰ τὸ τέλος, ὅπου ὁ πιστὸς λέει σιγηλὰ «ὁ Θεὸς ἱλάσθητί μοι τῷ ἁμαρτωλῷ καὶ ἐλέησόν με».

Σπάνια συντομία ποὺ συμπυκνώνει ὅλο τὸ ἀσκητικὸ ἦθος: ἀφαίρεση τεσσάρων παθῶν (ἀργία, περιέργεια, φιλαρχία, ἀργολογία) καὶ προσθήκη τεσσάρων ἀρετῶν (σωφροσύνη, ταπεινοφροσύνη, ὑπομονή, ἀγάπη). Κορύφωση: ἡ διπλὴ αἴτηση τῆς αὐτογνωσίας («τὰ ἐμὰ πταίσματα») καὶ τῆς ἀνεκτικότητας («μὴ κατακρίνειν»).