Καθεδρικὸς τῆς Κοιμήσεως (Κρεμλίνο Μόσχας)

Ὁ καθεδρικὸς τῆς Κοιμήσεως τῆς Θεοτόκου στὸ Κρεμλίνο τῆς Μόσχας ὑπῆρξε γιὰ αἰῶνες ὁ κύριος ναὸς τῆς Ρωσίας — ὁ τόπος ὅπου στέφονταν οἱ τσάροι καὶ ἐνθρονίζονταν οἱ μητροπολῖτες καὶ οἱ πατριάρχες.

Ἱστορία

Ὁ σημερινὸς ναὸς κτίστηκε μεταξὺ 1475 καὶ 1479, ὅταν ὁ μεγάλος ἡγεμόνας Ἰβὰν Γ΄ θέλησε νὰ προσδώσει στὴ Μόσχα ἕναν καθεδρικὸ ἀντάξιο τῆς νέας της θέσεως ὡς κέντρου τοῦ ρωσικοῦ κόσμου. Ἡ ἀνέγερσή του ἀνατέθηκε στὸν Ἰταλὸ ἀρχιτέκτονα Ἀριστοτέλη Φιοραβάντι, ὁ ὁποῖος ὅμως δὲν ἀκολούθησε δυτικὰ πρότυπα: ταξίδεψε στὸ Βλαντίμιρ, μελέτησε τὸν ἐκεῖ καθεδρικὸ τῆς Κοιμήσεως καὶ πάνω σ’ ἐκεῖνο τὸ ἀρχαῖο ρωσικὸ ὑπόδειγμα στήριξε τὸ σχέδιό του. Ἔτσι ὁ ναὸς ἔγινε ἡ καρδιὰ τοῦ μοσχοβίτικου κράτους καὶ ὁ τόπος ταφῆς τῶν προκαθημένων τῆς Ρωσικῆς Ἐκκλησίας.

Ἀρχιτεκτονική

Πρόκειται γιὰ πεντάτρουλη βασιλικὴ μὲ συμπαγῆ, ἁρμονικὸ ὄγκο, ντυμένη μὲ λευκὴ πέτρα καὶ στεφανωμένη μὲ πέντε χρυσοὺς τρούλους ποὺ συμβολίζουν τὸν Χριστὸ καὶ τοὺς τέσσερις εὐαγγελιστές. Ὁ Φιοραβάντι συνδύασε τὴ ρωσικὴ παράδοση μὲ τὴ γνώση τῆς ἰταλικῆς μηχανικῆς, χαρίζοντας στὸ ἐσωτερικὸ μιὰν αἴσθηση εὐρυχωρίας καὶ φωτὸς σπάνια γιὰ τὴν ἐποχή του. Τὸ ἐπιβλητικὸ εἰκονοστάσιο, μὲ τὶς πολλὲς σειρὲς τῶν εἰκόνων, ὑψώνεται ὣς τὴν ὀροφὴ καὶ κλείνει τὸ ἱερὸ σὰν τοῖχος ἀπὸ χρυσὸ καὶ χρῶμα.

Τοιχογραφίες καὶ εἰκόνες

Οἱ ἐσωτερικοὶ τοῖχοι καλύπτονται ἀπὸ ἐκτεταμένο εἰκονογραφικὸ διάκοσμο, ἐνῷ ὁ ναὸς φύλαξε στὸ διάβα τῶν αἰώνων μερικὲς ἀπὸ τὶς σεβαστότερες εἰκόνες τῆς Ρωσίας. Οἱ σειρὲς τῶν ἁγίων καὶ τῶν δεσποτικῶν ἑορτῶν, μαζὶ μὲ τὶς ἐγχάρακτες πύλες σὲ χρυσὸ βάθος, μετέτρεπαν κάθε τελετὴ στέψεως ἢ ἐνθρονίσεως σὲ λαμπρὴ λειτουργικὴ πανήγυρη.

Σημασία

Ὡς ναὸς τῶν στέψεων καὶ τόπος ταφῆς τῶν προκαθημένων, ὁ καθεδρικὸς τῆς Κοιμήσεως στάθηκε τὸ πνευματικὸ κέντρο τῆς μοσχοβίτικης Ρωσίας καὶ σύμβολο τῆς ἑνότητας Ἐκκλησίας καὶ κράτους. Σήμερα, ὡς τμῆμα τοῦ συγκροτήματος τοῦ Κρεμλίνου, εἶναι ἐγγεγραμμένος στὸν κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιᾶς τῆς UNESCO.