Ἁγία Φωτεινὴ ἡ Σαμαρείτιδα

Ἡ ἀνώνυμη Σαμαρείτιδα τοῦ τέταρτου κεφαλαίου τοῦ Εὐαγγελίου τοῦ Ἰωάννου παίρνει ὄνομα ἀπὸ τὴν Παράδοση: Φωτεινή («αὐτὴ ποὺ φωτίστηκε ἀπὸ τὸν Χριστό»). Στὸ φρέαρ τοῦ Ἰακὼβ ἔλαβε τὴ διδαχὴ περὶ τοῦ ζῶντος ὕδατος καὶ ἔγινε ἡ πρώτη ποὺ ἐκφράστηκε ἀπὸ τὸν Κύριο γιὰ τὴν ταυτότητά Του ὡς Μεσσία.

Σύμφωνα μὲ τὴν παράδοση, ἀφοῦ διαδόθηκε τὸ Εὐαγγέλιο, ἡ Φωτεινὴ ἔγινε ἱεραπόστολος μαζὶ μὲ τὶς ἀδελφές της Ἀνατολή, Φωτὼ καὶ Φωτίδα, καὶ τοὺς υἱούς της Φωτεινὸ καὶ Ἰωσῆ. Κήρυξε στὴν Ἀφρικὴ καὶ ἀργότερα στὴ Ρώμη ἐπὶ Νέρωνος (54-68 μ.Χ.). Καταγγέλθηκαν ὅλοι μαζὶ καὶ μαρτύρησαν.

Ἡ μνήμη της εἶναι ἀφορμὴ γιὰ τὴν Πέμπτη Κυριακὴ μετὰ τὸ Πάσχα — τὴν Κυριακὴ τῆς Σαμαρείτιδος, ποὺ διαβάζεται τὸ εὐαγγελικὸ ἀνάγνωσμα τῆς συναντήσεώς της μὲ τὸν Χριστό. Στὴν εἰκονογραφία ἀπεικονίζεται συνήθως μὲ τὴν στάμνα στὴ ζώνη της, νὰ συνομιλεῖ μὲ τὸν Κύριο πλάι στὸ φρέαρ.