Ἅγιοι Κωνσταντῖνος καὶ Ἑλένη οἱ Ἰσαπόστολοι
Βίος
Ὁ Μέγας Κωνσταντῖνος (272-337) εἶναι ἡ καθοριστικότερη ἱστορικὴ φυσιογνωμία γιὰ τὴ Χριστιανικὴ Ἐκκλησία μετὰ τοὺς Ἀποστόλους. Πρὸ τῆς νικητήριας μάχης στὴ Μουλβία γέφυρα τὸ 312, εἶδε σὲ ὅραμα τὸν Σταυρὸ μὲ τὴν ἐπιγραφὴ «ἐν τούτῳ νίκα». Τὸ ἑπόμενο ἔτος ὑπέγραψε τὸ Διάταγμα τῶν Μεδιολάνων, ποὺ ἐξασφάλισε τὴ θρησκευτικὴ ἀνεκτικότητα στὴ Ρωμαϊκὴ αὐτοκρατορία.
Ἵδρυσε τὴ νέα πρωτεύουσα Κωνσταντινούπολη (330) ὡς «Νέα Ρώμη» — πόλη χριστιανικὴ ἀπὸ τῆς ἱδρύσεώς της. Συγκάλεσε τὴν Α’ Οἰκουμενικὴ Σύνοδο στὴ Νίκαια (325) ποὺ θεμελίωσε τὴν τριαδικὴ θεολογία ἔναντι τοῦ Ἀρειανισμοῦ. Βαπτίστηκε ὀλίγο πρὸ τοῦ θανάτου του.
Ἡ μητέρα του Ἁγία Ἑλένη (~250-330) ταξίδεψε στοὺς Ἁγίους Τόπους σὲ ἡλικία ὀγδόντα ἐτῶν καὶ ἀνεῦρε τὸν Τίμιο Σταυρὸ μέσῳ θαυματουργικῆς ἐμφανίσεως τοῦ Κυρίου. Ἔκτισε ναοὺς στὸν Πανάγιο Τάφο, στὴ Βηθλεὲμ καὶ στὸ Ὄρος τῶν Ἐλαιῶν. Στὴν εἰκονογραφία ἀπεικονίζονται μαζὶ κρατώντας τὸν Σταυρὸ ὡς σύμβολο τοῦ ἔργου τους.