Ἅγιοι Ραφαήλ, Νικόλαος καὶ Εἰρήνη οἱ ἐν Λέσβῳ

Οἱ Ἅγιοι Ραφαήλ, Νικόλαος καὶ Εἰρήνη ἀνήκουν στὴν κατηγορία τῶν νεοφανῶν ἁγίων — αὐτῶν ποὺ ἀνεκαλύφθησαν πολὺ μετὰ τὸ μαρτύριό τους. Ὁ Ραφαὴλ ἦταν Ἕλληνας ἱερομόναχος, ἡγούμενος τοῦ μοναστηριοῦ τῶν Καρυῶν στὴ Λέσβο. Ὁ Νικόλαος ἦταν διάκονος καὶ συνασκητής του. Ἡ Εἰρήνη ἦταν δωδεκάχρονη κόρη τοῦ τοπικοῦ ἄρχοντα Βασιλείου, στὸ χωριὸ Θερμή.

Στὰ Πάσχα τοῦ 1463, λίγο μετὰ τὴν Ἅλωση τῆς Πόλης, Τοῦρκοι ἐπιδρομεῖς προσέβαλαν τὴ Λέσβο. Συνέλαβαν τὸν Ραφαὴλ καὶ τὸν Νικόλαο στὸ μοναστήρι καὶ τοὺς βασάνισαν φρικτά: τὸν Νικόλαο κρέμασαν ἀπὸ τὰ πόδια καὶ τὸν θανάτωσαν, καὶ τὸν Ραφαὴλ ἀφοῦ τὸν ἔδειραν, τοῦ ἔχωσαν στὸ στόμα ἀναμμένα κάρβουνα καὶ τὸν ἔπνιξαν. Στὴ Θερμὴ συνέλαβαν τὴν Εἰρήνη, τὴν ὁποία ἔκαψαν ζωντανὴ μέσα σὲ πιθάρι.

Πέντε αἰῶνες ἀργότερα, τὸ 1959, οἱ ἅγιοι ἄρχισαν νὰ ἐμφανίζονται σὲ ὁράματα κατοίκων τοῦ νησιοῦ. Οἱ ἀνασκαφὲς ποὺ ἀκολούθησαν ἀνεῦραν τὸν τάφο τους, καὶ τὰ λείψανά τους εὑρέθησαν ἀκέραια καὶ μυρόβλυτα. Ἀνεκηρύχθησαν ἅγιοι ἀπὸ τὸ Οἰκουμενικὸ Πατριαρχεῖο καὶ τιμῶνται μὲ ἐξαιρετικὴ θερμότητα στὴ Λέσβο καὶ σὲ ὅλο τὸν ἑλληνικὸ κόσμο. Ἡ ἑορτή τους ἑορτάζεται τὴν Τρίτη μετὰ τὸ Πάσχα — ποὺ συμπίπτει συνήθως μὲ τὶς ἀρχὲς Ἀπριλίου.