Ἅγιος Διονύσιος ὁ Ἀρεοπαγίτης

Ὁ Διονύσιος ἦταν μέλος τοῦ Ἀρείου Πάγου τῶν Ἀθηνῶν — τοῦ ἀνώτατου δικαστικοῦ ὀργάνου τῆς πόλης. Ὅταν ὁ ἀπόστολος Παῦλος ἐκήρυξε στὸν Ἄρειο Πάγο γιὰ τὸν «ἄγνωστο Θεό» (Πραξ. 17,22-34), ὁ Διονύσιος ἦταν ὁ μόνος ἀπὸ τοὺς δικαστὲς ποὺ μετεστράφη ἀμέσως. Ἀκολούθησε τὸν ἀπόστολο, βαπτίστηκε καὶ ἔγινε ὁ πρῶτος ἐπίσκοπος Ἀθηνῶν.

Σύμφωνα μὲ τὴν παράδοση, μετὰ τὸ μαρτύριο τοῦ Παύλου ταξίδεψε στὴ Δύση — Ρώμη, Γαλατία — ὅπου χειροτονήθηκε ἐπίσκοπος Παρισίων. Ἐκεῖ μαρτύρησε διὰ ἀποκεφαλισμοῦ στὸ ὄρος Μονμάρτρ (τὸ ὄνομα προέρχεται ἀπὸ τὸ Mons Martyrum). Ἀπὸ τὸ πτῶμα του λέγεται ὅτι σήκωσε τὸ ἴδιο τὸ ἀποκεφαλισμένο κεφάλι του καὶ περπάτησε γιὰ νὰ τὸ ἐναποθέσει σὲ ξεχωριστὸ τόπο — ὅπου χτίστηκε ὁ ναός του.

Στὰ μεσαιωνικὰ χρόνια ἀποδίδονταν στὸν Διονύσιο τὰ μεγάλα μυστικὰ ἔργα τοῦ «Ψευδο-Διονυσίου» — τὰ «Περὶ τῆς οὐρανίου ἱεραρχίας», «Περὶ τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἱεραρχίας», «Περὶ θείων ὀνομάτων», «Μυστικὴ Θεολογία». Σήμερα γνωρίζουμε ὅτι αὐτὰ ἔγραψε διαφορετικὸς συγγραφέας τοῦ 5ου-6ου αἰώνα ποὺ χρησιμοποίησε τὸ ὄνομα τοῦ Διονυσίου, ἀλλὰ ἡ θεολογικὴ ἐπιρροή τους εἶναι ἀνυπολόγιστη.