Ἅγιος Μάμας ὁ Καππαδόκης

Ὁ Ἅγιος Μάμας γεννήθηκε στὴν Παφλαγονία τῆς Μικρᾶς Ἀσίας περὶ τὸ 260, παιδὶ τῶν εὐγενῶν χριστιανῶν Θεοδότου καὶ Ρουφίνης, οἱ ὁποῖοι ἐφυλακίσθηκαν στὴν Καισάρεια τῆς Καππαδοκίας ἐξαιτίας τῆς πίστεώς τους. Ὁ Θεόδοτος ἐτελειώθη ἐν τῇ φυλακῇ καὶ ἡ Ρουφίνα γέννησε τὸν Μάμα ἐκεῖ, τὸν παρέδωσε στὸ Θεὸ καὶ ἐκοιμήθη ἀμέσως μετά. Τὸ νεογνὸ εὑρέθηκε καὶ ἀνατράφηκε ἀπὸ τὴν εὐσεβῆ μάτρωνα Ἀμμία ἢ Μάμμη — ἀπὸ τὴ λέξη ποὺ πρῶτα προφέρει ὁ μικρός, «μάμα», πῆρε καὶ τὸ ὄνομά του.

Ἀπὸ νεαρὴ ἡλικία ἔδειχνε ἐξαίρετη πίστη καὶ θάρρος, ὁμολογώντας τὸν Χριστὸ δημόσια στὰ συνομήλικά του παιδιά. Ὅταν τοῦ ἀσκήθηκαν πιέσεις ἀπὸ τὸν τοπικὸ ἡγεμόνα νὰ θυσιάσει στὰ εἴδωλα, ὁ Μάμας ἀρνήθηκε. Διέφυγε στὰ ὄρη πέρα ἀπὸ τὴν Καισάρεια, ὅπου ἔζησε μόνος του ὡς ἀσκητής, διαβάζοντας τὸ Εὐαγγέλιο ποὺ τοῦ ἔδωσε ἄγγελος. Ἡμέρωσε τὰ ἄγρια θηρία τοῦ ὄρους, ἁρμέγει τὰ ἐλάφια καὶ τὰ αἰγάγρους, καὶ ἀπὸ τὸ γάλα ἔφτιαχνε τυρὶ τὸ ὁποῖο μοίραζε στοὺς πτωχοὺς τῆς πόλεως. Διηρμήνευσε τὴν Ἁγία Γραφὴ στὰ ζῶα ποὺ συναθροίζονταν γύρω του, ὅπως ἀναφέρει ἡ ἁγιολογικὴ παράδοση.

Στὸν διωγμὸ τοῦ αὐτοκράτορος Αὐρηλιανοῦ συνελήφθη, ὁδηγήθηκε ἐνώπιον τοῦ ἡγεμόνος Ἀλεξάνδρου καὶ ὑπεβλήθη σὲ φρικτὰ μαρτύρια. Ρίχθηκε σὲ καμίνι ἀλλὰ ἐξῆλθε ἄθικτος· σὲ ἄγρια θηρία ποὺ τοῦ ὑποτάχθηκαν· τέλος ἔλαβε τὸν στέφανο τοῦ μαρτυρίου διὰ τριαίνης σιδηρᾶς ποὺ τοῦ ἐξεκοίλωσε. Τὰ ἱερὰ λείψανά του μεταφέρθηκαν ἀπὸ τὴν Καισάρεια στὴν Κωνσταντινούπολη καὶ μετὰ στὴ Λευκωσία. Σήμερα τιμᾶται ἰδιαίτατα στὴν Κύπρο, ὅπου τὸ ἐπιβλητικὸ ἀσημόχρυσο τέμπλο τοῦ Ἁγίου Μάμα στὴ Μόρφου ἀποτελεῖ τόπο πανελληνίου προσκυνήματος. Θεωρεῖται προστάτης τῶν φοροφυγάδων καὶ τῶν πενομένων χριστιανῶν διότι κατὰ τὴν παράδοση ὑπέρμαχα ἀντιστάθηκε στοὺς δυσβάστακτους φόρους τῆς ἐποχῆς του.