Η Εκκλησία της Ρωσίας αποτελεί ένα από τα πέντε σύγχρονα ορθόδοξα Πατριαρχεία και τη μεγαλύτερη αριθμητικά Ορθόδοξη Εκκλησία.
Η βάπτιση των Ρως (988)
Το 988, ο μέγας πρίγκιπας του Κιέβου Βλαδίμηρος βαπτίσθηκε στη Χερσώνα της Κριμαίας και διέταξε τη μαζική βάπτιση των υπηκόων του στο Δνείπερο. Η Εκκλησία της Ρωσίας υπαγόταν αρχικά στο Οικουμενικό Πατριαρχείο ως μητρόπολη Κιέβου και Πάσης Ρωσίας.
Η μεταφορά της έδρας
Με τις μογγολικές επιδρομές του 13ου αιώνα και την παρακμή του Κιέβου, η έδρα της μητροπόλεως μεταφέρθηκε διαδοχικά: στο Βλαντίμιρ (1299) και στη Μόσχα (1325). Με την άνοδο του Πριγκιπάτου της Μόσχας, η ρωσική Εκκλησία απέκτησε αυξανόμενη αυτοτέλεια.
Η ανακήρυξη του αυτοκεφάλου (1448)
Μετά τη Σύνοδο Φερράρας-Φλωρεντίας (1438-1439), που υπέγραψε ο μητροπολίτης Ισίδωρος, οι Ρώσοι αρνήθηκαν την ένωση και εξέλεξαν μονομερώς νέο μητροπολίτη, τον Ιωνά (1448). Έτσι η ρωσική Εκκλησία απέκτησε ντε φάκτο αυτοκεφαλία, χωρίς όμως κανονική αναγνώριση από την Κωνσταντινούπολη.
Η ανύψωση σε Πατριαρχείο (1589)
Το 1589, ο Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως Ιερεμίας Β’ ο Τρανός, σε ταξίδι του στη Μόσχα, ανύψωσε τη Ρωσική Εκκλησία σε Πατριαρχείο, χειροτονώντας τον πρώτο Πατριάρχη Μόσχας Ιώβ. Η πράξη επικυρώθηκε σε πανορθόδοξη σύνοδο το 1593, με τον Πατριάρχη Μόσχας να καταλαμβάνει την πέμπτη θέση μετά τα παραδοσιακά πατριαρχεία.
Η σοβιετική περίοδος και η αναγέννηση
Η Οκτωβριανή Επανάσταση (1917) εξαπέλυσε σκληρό διωγμό κατά της Εκκλησίας: χιλιάδες κληρικοί και πιστοί μαρτύρησαν, ναοί κατεδαφίστηκαν, μοναστήρια κλείστηκαν. Ο πατριαρχικός θρόνος έμεινε χηρεύων για μεγάλα διαστήματα. Από το 1990 και έπειτα έχει σημειωθεί εντυπωσιακή αναγέννηση. Σήμερα το Πατριαρχείο Μόσχας έχει επανανοίξει χιλιάδες ναούς και πολλές δεκάδες μοναστήρια.