Η Εκκλησία, αμέσως μετά την εορτή της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού, προβάλλει ενώπιον των πιστών τον λόγο του Χριστού που αποκαλύπτει το βαθύτερο νόημα του σταυρού: όχι μόνο ως ιστορικό γεγονός σωτηρίας, αλλά ως προσωπική κλήση. Το ευαγγελικό ανάγνωσμα (Μάρκ. 8,34-9,1) μάς καλεί να κατανοήσουμε ότι ο σταυρός δεν είναι απλώς σύμβολο που προσκυνούμε, αλλά τρόπος ζωής που ανακαινίζει τον άνθρωπο.
Η κλήση στην αυταπάρνηση
«Ὅστις θέλει ὀπίσω μου ἐλθεῖν, ἀπαρνησάσθω ἑαυτὸν καὶ ἀράτω τὸν σταυρὸν αὐτοῦ, καὶ ἀκολουθείτω μοι». Ο Κύριος δεν επιβάλλει, αλλά προσκαλεί. Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος παρατηρεί ότι η φράση «όποιος θέλει» δείχνει πως η ακολουθία του Χριστού είναι υπόθεση ελεύθερης επιλογής. Η αυταπάρνηση δεν σημαίνει εξαφάνιση της προσωπικότητας, αλλά αποκήρυξη του παλαιού εαυτού, της αμαρτωλής αυτονομίας και των παθών που υποδουλώνουν. Άρα ο σταυρός που καλούμαστε να σηκώσουμε είναι ο καθημερινός αγώνας κατά της φιλαυτίας, μαζί με τις δοκιμασίες, τις θλίψεις και τις αδικίες που η ζωή επιφυλάσσει, όταν τις αποδεχόμαστε με εμπιστοσύνη στον Θεό.
Το παράδοξο της σωτηρίας
Η συνέχεια του λόγου αποκαλύπτει μια βαθιά αντιστροφή: όποιος θέλει να σώσει τη ζωή του, θα τη χάσει· όποιος τη χάσει για τον Χριστό και το Ευαγγέλιο, θα τη σώσει. Εδώ δεν πρόκειται για περιφρόνηση της ζωής, αλλά για υπέρβαση της εγωκεντρικής αυτοσυντήρησης. Ο άνθρωπος που προσκολλάται αποκλειστικά σε επίγεια αγαθά, ασφάλειες και δόξες, χάνει την αληθινή του ύπαρξη. Αντιθέτως, εκείνος που εμπιστεύεται τον Χριστό και θυσιάζει το «εγώ» του για την αγάπη Του, βρίσκει ζωή αιώνια. Το ερώτημα «τι θα ωφελήσει τον άνθρωπο να κερδίσει ολόκληρο τον κόσμο και να ζημιωθεί την ψυχή του;» απηχεί μια πατερική βεβαιότητα: η ψυχή έχει αξία ανυπολόγιστη, που κανένα αντάλλαγμα δεν μπορεί να εξισώσει, διότι είναι δημιουργημένη κατ’ εικόνα Θεού και λυτρωμένη με το αίμα του Χριστού.
Ομολογία χωρίς ντροπή
Ο Χριστός προειδοποιεί για τον κίνδυνο της επαισχύνης: «ὃς γὰρ ἐὰν ἐπαισχυνθῇ με καὶ τοὺς ἐμοὺς λόγους…». Μέσα σε μια γενιά που περιγράφεται ως «μοιχαλίδα και αμαρτωλή» — δηλαδή άπιστη και αποστατημένη από τον Θεό — ο πιστός καλείται να μην ντρέπεται για τον Χριστό και τα λόγια Του. Αυτή η ομολογία δεν είναι μόνο λεκτική, αλλά στάση ζωής: να ζούμε σύμφωνα με το Ευαγγέλιο ακόμη κι όταν το περιβάλλον μάς ειρωνεύεται ή μάς περιθωριοποιεί. Ο Κύριος υπόσχεται ότι θα αναγνωρίσει ενώπιον του Πατρός και των αγγέλων όσους τον ομολόγησαν στη γη.
Η Βασιλεία που έρχεται με δύναμη
Η περικοπή κλείνει με μια διαβεβαίωση: κάποιοι από τους παρόντες δεν θα γευθούν θάνατο πριν δουν τη Βασιλεία του Θεού να έρχεται «ἐν δυνάμει». Η ερμηνευτική παράδοση συνδέει τον λόγο αυτό με τη Μεταμόρφωση του Χριστού, όπου οι τρεις μαθητές είδαν τη θεία δόξα, αλλά και με την ίδρυση της Εκκλησίας κατά την Πεντηκοστή. Στην Εκκλησία, διά των μυστηρίων και της χάριτος του Αγίου Πνεύματος, η Βασιλεία είναι ήδη παρούσα και δυναμικά ενεργούσα. Ο πιστός που σηκώνει τον σταυρό του με ταπείνωση και αγάπη, μετέχει ήδη από τώρα σε αυτή τη Βασιλεία, προσδοκώντας την πλήρη φανέρωσή της στη Δευτέρα Παρουσία. Έτσι ο σταυρός δεν είναι τέλος, αλλά αρχή της αληθινής ζωής.
Σχετικά: Το νόημα της λειτουργίας και το κήρυγμα αυτής της Κυριακής, σε απλή γλώσσα, στη «Φωνή Κυρίου» της Αποστολικής Διακονίας της Εκκλησίας της Ελλάδος: apostoliki-diakonia.gr/fk