Το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας είναι η δεύτερη τη τάξει Εκκλησία της Ορθοδοξίας και η αρχαιότερη μετά την Ιερουσαλήμ.
Η αποστολική ίδρυση
Σύμφωνα με την παράδοση, η Εκκλησία της Αλεξανδρείας ιδρύθηκε από τον Ευαγγελιστή Μάρκο, ο οποίος μαρτύρησε εκεί περίπου το 68 μ.Χ. Ο τίτλος «Πάπας και Πατριάρχης» που φέρει ο Αλεξανδρείας είναι ο αρχαιότερος της Εκκλησίας — ο Πάπας Ρώμης τον υιοθέτησε αργότερα.
Η θεολογική παράδοση
Η Αλεξάνδρεια αναδείχθηκε σε σπουδαίο θεολογικό κέντρο. Από εκεί προέρχονται μεγάλοι Πατέρες όπως ο Άγιος Αθανάσιος, υπερασπιστής της Νικαίας απέναντι στον αρειανισμό, και ο Άγιος Κύριλλος, που προήδρευσε στη Γ’ Οικουμενική Σύνοδο και υπερασπίστηκε τον τίτλο «Θεοτόκος». Η Κατηχητική Σχολή της Αλεξανδρείας, υπό τον Κλήμεντα και τον Ωριγένη, έθεσε τις βάσεις της χριστιανικής φιλολογίας.
Το σχίσμα του 451 και η ορθόδοξη συνέχεια
Μετά τη Δ’ Οικουμενική Σύνοδο, η πλειοψηφία των κοπτικών πληθυσμών ακολούθησε τον αντι-χαλκηδόνιο Διόσκορο. Έτσι σχηματίστηκε διπλή ιεραρχία: η Κοπτική (μη χαλκηδόνια) και η Ελληνορθόδοξη (χαλκηδόνια), που αποτελεί σήμερα το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας.
Η σύγχρονη αποστολή
Σήμερα το Πατριαρχείο διαποιμαίνει την ορθόδοξη Εκκλησία σε ολόκληρη την ήπειρο της Αφρικής. Ο Πατριάρχης φέρει τον τίτλο «Πάπας και Πατριάρχης Αλεξανδρείας και πάσης Αφρικής». Έχουν ιδρυθεί νέες μητροπόλεις σε χώρες όπως η Κένυα, η Ουγκάντα, η Νιγηρία και η Ζιμπάμπουε, με χιλιάδες Αφρικανούς πιστούς και ντόπιους κληρικούς.